Mart 2011’de, Arap Baharı’nın etkisiyle başlayan olaylar, Suriye’de büyük bir iç savaşa dönüştü. 8 Aralık 2024 itibariyle Suriyeli muhalifler başkent Şam’ı ele geçirerek 61 yıllık Baas rejimini devirdi. Devlet Başkanı Esed, ailesiyle birlikte Rusya’ya kaçtı. Bu büyük değişimin ardında farklı dinamikler yatıyor.
Suriye’de rejimin neden hızlı bir şekilde çöktüğü sorusuna cevap ararken, uzmanlar Türkiye’nin oynadığı kilit rolü vurguluyor. Türkiye’nin muhaliflere sağladığı destek, güvenli bir bölge oluşturarak muhaliflerin düzenli yapıya geçmesine olanak tanıdı. Ayrıca Esed rejiminin içerisinde yaşanan yolsuzluklar ve ordudaki çürüme de rejimin zayıflamasına neden oldu.
Rusya ve İran, Esed’in en güvendiği müttefiklerdi ancak Suriye’deki olayları önleyemediler. Rusya’nın askeri gücünün sınırları görüldü ve İran da İsrail’e karşı aldığı darbelerle zayıfladı. Bu durum, Esed’in korunmasında da etkili olamadı.
Uzmanlara göre Esed sonrası Suriye için önemli bir süreç başlıyor. Geçiş sürecinde Suriye Milli Ordusu’nun ön plana çıktığı belirtiliyor. Ülkenin yeniden yapılandırılması için farklı grupların bir araya gelmesi gereken bir süreç başlıyor.
Suriye’de PKK/YPG’nin devlet kurma hayali uzmanlara göre suya düştü. Muhaliflerin Esed sonrası hedefi, ülkenin birliğini korumak ve terör devletçiği oluşumunu engellemek. Türkiye’nin bölgedeki etkisi, yakın dönemdeki gelişmeler üzerinde belirleyici olabilir.
