Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Elektrifikasyon” başlıklı özel rapor, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması hedefinin enerji ithalat faturalarında önemli düşüşler sağlayabileceğini ortaya koydu. Rapora göre, Türkiye ve Avustralya’nın talebiyle COP31 Başkanlığı ve IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlanan analizler, bu hedefe ulaşılması halinde enerji ithalatçı ülkelerin faturalarında yıllık 400 milyar ila 500 milyar dolar arasında tasarruf sağlanabileceğini gösteriyor.
IEA’nın mevcut verilerine göre, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payı şu anda yaklaşık yüzde 23 seviyesinde bulunuyor. Ancak, 2025’teki teknoloji maliyetleri, enerji fiyatları ve finansman koşulları göz önüne alındığında, mevcut teknolojilerle bu oranın yüzde 33’e çıkarılmasının maliyet etkin olduğu belirtiliyor.
Elektrifikasyonun en büyük potansiyel taşıdığı sektörlerin başında ulaşım geliyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarındaki yüzde 90’lık düşüş sayesinde, kara yolu ulaşım talebinin yaklaşık yarısının elektriklendirilebileceği hesaplanıyor. Benzer şekilde, binalarda küresel alan ısıtma talebinin yarısı ve sanayide düşük-orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin yüzde 40’ı da maliyet etkin bir şekilde elektriklendirilebilir.
Raporda, elektrikli araçların halihazırda günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini önlediği vurgulanıyor. Mevcut politikalarla bu rakamın 2035’te günlük 10 milyon varile ulaşması beklenirken, Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda günlük 18 milyon varillik petrol talebinin önüne geçilebileceği öngörülüyor.
Bu senaryoda, enerji ithalatı yapan ülkelerin enerji ithalat faturalarında 2025’e kıyasla yaklaşık dörtte bir oranında, yani yıllık 400 milyar dolar azalma öngörülüyor. Enerji fiyatlarının 2026’daki seviyeleri dikkate alındığında ise yıllık tasarrufun 500 milyar doları aşabileceği hesaplanıyor.
Küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaate çıkması bekleniyor. Bu artan talebin karşılanması için elektrik üretimi, şebekeler, depolama ve esneklik yatırımlarının eş zamanlı olarak ilerlemesi gerektiği belirtiliyor. Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda, elektrik şebekelerinin son 10 yıla kıyasla 2035’e kadar yüzde 40 daha hızlı genişletilmesi ve modernize edilmesi gerekecek.
Nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar yaklaşık üç katına çıkarak 1 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu gelişmelerin, elektrikli teknolojilerin daha yüksek verimliliği sayesinde ortalama hane enerji faturalarını bugüne göre yaklaşık yüzde 15 azaltması öngörülüyor.
Mevcut politikaların devam etmesi durumunda küresel elektrifikasyon oranının 2035’te yüzde 30 civarında kalacağı, ancak yüzde 35 hedefine ulaşmak için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve elektrifikasyon teknolojilerini destekleyen politikaların güçlendirilmesi gerektiği raporda vurgulanıyor.
