Bakanlık tarafından hazırlanan ve “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” başlığıyla Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile, kullanılmış ürünlerin yenilenmiş olarak tekrar satışa sunulmasına ilişkin uygulama usul ve esasları belirlendi. Bakanlık yetkilileri, yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında alıcı bulan teknolojik ürünlerin belirli standartlara uygun bir şekilde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemelerin hayata geçirildiğini duyurdu. Açıklamada, cep telefonlarından bilgisayarlara, akıllı saatlerden oyun konsollarına kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili bir şekilde ekonomiye kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesinin hedeflendiği belirtildi.
Yapılan düzenleme ile hem internetten hem de fiziksel mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünler için cayma hakkı getirildi. Tüketiciler, hiçbir gerekçe göstermeksizin, 14 gün içinde sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaklar. Ayrıca, Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) kapsamında, her bir cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulacak ve hangi parçaların değiştirildiği ile yapılan işlemler erişime açık olacak. YÜBİS üzerinden, kayıp, kaçak veya çalıntı ürün sorgulamaları yapılabilecek, yenileme merkezlerinin bilgilerine ve ürün sertifikalarına erişim mümkün olacak.
Düzenleme ile cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemlerin yanı sıra televizyonlar da yenilenmiş ürünler kapsamına alındı. Ayrıca, yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi ve yönetmelik hükümlerine uymayan işletmelere idari yaptırım uygulanacak. Tüketicilerin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını tehlikeye atan merkezlerin yetki belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek. Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl süreyle yeni belge verilmeyecek.
Ayrıca, yenilenmiş cep telefonları için taksit avantajı getirildi ve yenileme merkezleri ile yetkili satıcılar tarafından satılan yenilenmiş cep telefonlarının KDV oranı yüzde 1’e düşürüldü. Bu düzenleme ile suistimallerin önüne geçilmesi ve elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya sürüldüğü belirtilen açıklamada, Yenilenmiş Ürünler Yönetmeliği sayesinde elektronik atıkların azaltılması, döngüsel ekonominin güçlenmesi, israfın önlenmesi ve çevrenin korunmasına katkı sağlandığı vurgulandı. Yeni düzenlemelerin ekosistemin olumlu etkilerini artırarak devam ettirmesi beklenirken, Bakanlık, çevreci ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi ve tüketicilerin ikinci el pazarında güvenli alışveriş yapmalarını sağlamayı amaçladığını belirtti. Yönetmelik, 1 Ağustos tarihinde yürürlüğe girecektir.
